Dag 17 en 18 in Malawi

 

 

 Dag 17

Vandaag een heerlijke relaxdag voor mij. Bo had ’s middags nog weer een meeting met mr. Mezuwa Banda gepland maar daar hoefde ik niet bij te zijn dus ik heb heerlijk gelezen in de zon en genoten van de natuur om mij heen. Ook kon ik me voorbereiden op morgen, want dan beginnen we aan de thuisreis. Eerst naar Lilongwe, terug naar het Africa House.


Dag 18

De dag begon met een prachtige zonsopgang. Wat prachtig om te zien. Zo geweldig! Daarna een heerlijk ontbijtje in de buitenlucht. Toen afrekenen en alles weer inpakken in de auto. Dat is ook altijd een heel gedoe met zoveel koffers en tassen. Onderweg hadden we nog een afspraak met een abusa (pastor) die graag mee wilde doen met ons project. Daar heeft Bo nog even mee gesproken en de meneer is een eindje met ons meegereden. Daarna zijn we de hele lange weg langs Lake Malawi gevolgd naar Salima. Het is een vreselijke weg met allemaal hele grote gaten. Dan staat de chauffeur ineens hard op de rem of hij maakt een slinger er omheen. Het is elke keer weer oppassen en schrikken.

In Salima hebben we eerst aan de kant van de weg geluncht, voordat we op de plek van bestemming aankwamen. We hadden een sandwich meegenomen met een omelet. Wat een eieren hebben we hier gegeten!! Toen we bij de groep aankwamen zaten ze al op ons te wachten. Hun mais was niet zo goed. Ze hadden heel veel zware regen gehad, dus alles was weggespoeld. Bo heeft hun uitgelegd dat ze daar best iets tegen kunnen doen door slootjes te maken. Hopelijk valt het kwartje.

Uiteindelijk na vertrek doorgereden naar het Africa House. Wat heerlijk om er weer te zijn. Dat voelt ook altijd fijn. Een rustpunt in de hoofdstad. Bo moest nog wel naar de souvenir markt om de spullen op te halen die we de tweede dag hadden besteld. Daarna gegeten en heb ik de laatste verslagen gemaakt. Morgen vliegen we terug naar Holland. Waarschijnlijk weten we dan wie de president is geworden, want op dit moment is er nog steeds niets van bekend. Ik hoop dat jullie hebben kunnen meegenieten van onze reis naar Malawi en een beetje kunnen begrijpen dat het een veelheid aan indrukken betreft maar ook soms vermoeiend is. Het is een geweldige belevenis en wij zijn heel dankbaar dat we dit werk mogen doen. Alle dank aan God dat Hij dit voor ons mogelijk maakt.

Dag 15 en 16 in Malawi

  

Dag 15

Spannend! Vandaag het interview met Grace voor Radio Livingstonia.

Wat was dat leuk! Een studio zo primitief! Een ruimte met allemaal ouderwetse vieze gore gordijnen langs de kant met een tafeltje wat wiebelde en twee microfoons er op. Verder zat er een jongen achter het glas die een beetje de boel in de gaten hield. Grace werkt nog niet zo lang bij dit radiostation en had nog nooit een interview gedaan. Maar dat was haar wel toevertrouwd. Die kan praten net als haar moeder, of wel, zeg maar gewoon kletsen. Ze deed het geweldig.

Daarna gingen we naar Kafuzi om kleertjes uit te delen. Dat hebben we geweten! De dominee had het in de kerk afgekondigd dat we zouden komen om uit te delen. Dus de moeders waren van heinde en ver gekomen om iets te kunnen krijgen. Het hele veld stond vol met moeders en kinderen. Sommigen hadden wel twee uur gelopen om er bij te kunnen zijn! Maar zoveel hadden wij natuurlijk niet bij ons. Al vonden wij dat we best veel hadden dankzij Koele’s Textielhuis en de kleertjes van Algül en haar zusje! Maar in een vliegtuig mag je niet zoveel meenemen helaas. We hadden echter twee grote tassen vol. Wat was het een tegenvaller voor die arme vrouwen. Ze waren heel erg teleurgesteld. We hebben het afgegeven aan de kliniek en zij zullen het verder uitdelen. Ik heb een paar spullen uitgedeeld om een foto te kunnen maken voor het thuisfront.

Vandaar gingen we naar Chatonda Beach. Dat is een nieuw hotel van dezelfde eigenaars als ons hotel in Mzuzu. We waren erg benieuwd hoe het eruit zou zien. Iedereen verzekerde ons dat het geweldig was geworden. Dus de verwachting was hoog gespannen. Maar toen we aankwamen viel het ons tegen. Het was nog nieuw, er was weinig natuur. Alleen een mooi appartement en een vlak strand. Het was er enorm warm omdat er geen bomen of struiken waren. En het ergste, er was geen wifi. Dus Bo kon er niet werken en hij moest nog een heel plan opstellen en uitwerken. ’s Avonds gegeten in het restaurant met mr. en ms. Mezuwa Banda. 

 

 

 

 Dag 16

We hebben besloten dat we verkassen naar Chinteche Inn, ons vertrouwde plekje aan Lake Malawi. We hebben daar veel meer het Malawi-gevoel. Het is daar prachtig en we kunnen daar echt even genieten en relaxen en zo tot rust komen. Het voelt er veel veiliger omdat we daar op een afgesloten terrein zitten en de natuur is er geweldig. Veel oude bomen en veel vogels. Een super restaurant!

’s Middags zijn we met mr. Mezuwa Banda naar de kliniek geweest. We nemen elke keer heel veel paracetamol voor hen mee. Deze keer konden we het zelf geven. Ze vroegen ons ook om een meter te doneren voor de behandeling van mensen met astma. Dat schijnt vooral bij kinderen veel voor te komen. Waarschijnlijk komt het door het vele stof en de rook waar ze last van hebben.

Dag 13 en 14 in Malawi


 
Dag 13

Vanmorgen ontbeten met Willem en Ditteke. Dat was echt leuk. We hadden elkaar veel te vertellen. We hebben van 7 tot 10 uur met elkaar gesproken. Daarna zijn we naar de CCAP gereden om Levi Nyondo op te halen. Hij gaat met ons mee naar de kliniek in Kafuzi om kleding uit te delen aan moeders van baby’s. Toen we daar aankwamen bleek de kliniek helaas gesloten. Maar de dominee die er dichtbij woont, was er wel. Hij kende Levi  goed en Levi legde hem uit wat onze bedoeling was. Dat we graag babykleertjes wilden uitdelen aan de moeders. We kunnen maandag terugkomen dan zullen er wel moeders zijn die hun baby laten wegen, om te zien of ze goed gegroeid zijn. Dus gaan we er maandag opnieuw naar toe.

Daarna zijn we naar de bank gegaan om geld op te nemen en vandaar weer naar het hotel. De middag gebruikt om te douchen en de verslagen te typen en te verzenden. ’s Avonds kregen we bezoek van Levi Nyondo (General Secretary CCAP) met een kennis van hem en twee dames van de San Andrewkerk uit Mzuzu samen met twee chauffeurs.

 

Dag 14

Na een heel vroeg ontbijt vertrokken we om 7.45 naar de San Andrewkerk in Mzuzu. De dominee deed o.a. een oproep aan de mensen om wijs te stemmen. Laat je niet verleiden door alle commotie omtrent de verkiezingen. Er wordt zoveel promotie gemaakt, maar denk eraan dat jullie christenen zijn. Laat dat de reden zijn. Na de kerkdienst hebben we een aantal vrienden ontmoet. Fijn om hun weer te zien. Verder  hadden we een heerlijke luie dag. Aan het eind van de middag kwamen Mussa en Stella nog met hun twee dochters. Mussa kennen we al vanaf het begin (2009).

’s Avonds hadden we een afspraak bij Timothy en Brenda om daar samen te eten. Dat doen we meestal als we hier zijn. Het was erg gezellig. We hebben met hun dochter Grace afgesproken dat we morgen met haar een interview gaan doen voor Radio Livingstonia.

Dag 11 en 12 in Malawi

 

 

 


Dag 11
Vandaag hebben we een luie dag. Bo moest ’s middags naar de bank en had een gesprek gepland bij de CCAP met het hoofd van het Education Department van de Synode van Livingstonia. Daar ontmoetten we Mussa (mr. President voor ons) en de General Secretary Levy Nyondo. We hebben een fijn gesprek gevoerd en de kosten van onze chauffeur betaald aan de CCAP. Wij huren Mwiza, onze chauffeur in omdat hij anders geen vakantiedagen meer heeft. Daarna zijn we terug naar het hotel gegaan, heb ik heerlijk gelezen en Bo heeft nog wat gewerkt.

 

 

 

 


Dag 12
Vandaag hebben we met Brenda twee plaatsen bezocht. Daarvoor moesten we natuurlijk eerst weer drinken en obama’s halen. Omdat er verkiezingen zijn, is het heel erg druk overal. Vandaag is de
kanshebber die ze hier in deze regio graag als president willen hebben in Mzuzu geweest. Wat een ontzettende drukte maken ze ervan! Auto’s met grote luidsprekers en heel veel lawaai rijden overal rond. Mensen hebben allemaal shirtjes en vlaggetjes met de kanshebber erop bij zich.

Wij gingen eerst naar de kippendames in Manjolo. Dat is een groepje vrouwen die het land bewerken volgens ons systeem en hiervoor ook kippen hebben gekregen om de mest te kunnen gebruiken voor de compost. Het was grappig om te zien hoe ze de kippen in een apart gedeelte van hun huisje houden. Geen deur ervoor, alleen een plank zodat ze er niet maar zo uit kunnen. Grenst dus zo aan hun kamertje. Na ook nog even op hun land te hebben gekeken en wat zaken te hebben uitgewisseld zijn we verder gegaan naar Chilida.
Chilida is de home-village van Godwin Maere die nu in Nederland is. Het was mooi en fijn om daar weer te zijn en om zijn ouders weer te ontmoeten. Ook zijn broer Kingston, die zich erg inzet voor ons project. Het was geweldig om te zien hoeveel ze hebben gedaan om compost te maken. Ze hadden al drie of vier hopen klaar.

Ook daar ging het weer net als andere keren, eerst begroeting, uitleg en vragen; daarna drinken uitdelen en obama’s. Daarna hebben we nog wat foto’s gemaakt, ook voor Godwin en toen zijn we naar het huis van Godwin gereden om zijn vrouw nog even te begroeten. We hebben de kinderen van hem gezien en de plannen waar hij mee
bezig is rond zijn huis en daarna zijn we de lange (hobbel-)weg weer terug gegaan.

We hebben Brenda afgezet bij haar huis. Hebben daar nog even haar huis voor bezoekers bekeken: daar mogen wij in wonen als het klaar is, zegt ze. Dan hoeven we niet meer in een hotel. Nou, ik weet niet of we dat wel zouden willen. Om haar huis staat een flinke muur met een groot ijzeren toegangshek, dus zoveel vrijheid heb je daar nu ook niet. Maar wie weet..

Daarna zijn we terug gegaan naar het hotel en heb ik eerst maar eens een douche genomen. Wat wordt je toch vies van al dat stof. Zelf de badhanddoek wordt nog vies als je je afdroogt!

Toen ik naar de tuin wilde gaan zat er iemand in de hal te werken op zijn laptop. Hij groette en ik groette in het Nederlands terug. Gelukkig hij was ook Nederlands. Het bleek Willem den Hartog van de PKN te zijn die in Blantyre woont met zijn vrouw Ditteke. Morgenvroeg gaan we met hen ontbijten.

Dag 9 en 10 in Malawi

 

 

 

 

Dag 9

We hadden net ontbeten toen de chauffeur Mwiza kwam. Hij had geld nodig voor de reparatie van de band. Een nieuwe band of een tweedehands, vroeg hij. Ik denk dat een tweedehands wel kan. Niks ervan, zei Bo. Wij hebben een veilige auto nodig en wij willen een nieuwe band. Maar dat kost heel veel geld, zei Mwiza. Oh, zei Bo, en wie betaalt dat? Bo was onverbiddelijk: een hele nieuwe band! We gaan voor veiligheid, want als je ziet hoe glad de banden zijn waar ze mee rijden! En we gaan de bergen in op vreselijke wegen, dus dat moet goed zijn.

 

Het programma is soms zwaar en de vermoeidheid speelt mij parten vandaag. Ik heb niet echt mijn dag. Ik ben erg emotioneel en ik heb al een tijdje geen internet, dus ik kan ook niet even appen met iemand. Het is misschien ook wel een beetje heimwee, al wil ik daar eigenlijk niets van weten. Vandaag gaan we naar Chitipa, dat is het noordelijkste puntje van Malawi, dus heel ver. Onderweg bezoeken we eerst nog twee plaatsen waar groepen zijn. Onderweg pikken we Brenda op, onze directeur van deze regio. Fijn om haar weer te zien. We kopen frisdrank en obama’s en gaan dan op weg naar Katula. We hebben de composthoop bekeken, het zag er goed uit.

 

Daarna gingen we naar Kacheche. Dat was een warm welkom met veel zang. Ze hadden nog geen composthoop gemaakt. We hebben daar de mais bekeken die was geplant op de zandgrond waar anders niks wilde groeien. Nu zag de mais er prima uit. Ze hadden nog niet echt geoogst, maar het stond nog in schoven om te drogen. Daarna hadden we de meeting. Bo geeft aan wat er nog moet gebeuren met compost maken en vertelt hen dat ze goed hun handen moeten wassen als ze werken met mest. Daarom geven we ze altijd een paar dozen met blokken zeep.  Daar zijn ze heel blij mee. Ze mogen nog hun vragen stellen en dan gaan we verder.

 

Na de meeting vertelden ze ons dat er een lid van de groep, een vrouw, was overleden. Die vrouw had de zorg voor haar oude moeder van rond de 90 en haar zes kinderen. De oudste is 14! Nu zijn de kinderen aan de zorg van hun oma overgeleverd, die zelf dus hard hulp nodig heeft. Ze vroegen ons of wij konden helpen. Tja, dat is moeilijk. Bo heeft wat geld gegeven voor de eerste tijd en gezegd: We gaan erover nadenken hoe we verder kunnen helpen. Daarna hebben we de kerk in Kacheche bekeken die gebouwd is met behulp van onze giften. Dat zag er prachtig uit al moet er nog wel het e.e.a. gebeuren.

 

Vervolgens gingen we naar de volgende groep een heel eind verderop. Gelukkig lag het niet ver van de asfaltweg. De plaats was Thumbi. Daar waren ze heel druk aan het werk. Een hele groep mannen en vrouwen waren druk bezig met de voorbereidingen van de compost. Ze zongen erbij. Zo zien we het graag: dat ze blij zijn met het werk en het samen doen. Dat is de opzet van ons project. Toen we bijna wilden vertrekken kwam de directeur met de vraag of we ook iets voor zijn verlamde zoontje konden doen. Het was een jochie van 4 jaar en vanaf de nek helemaal verlamd. Wat een schrik. De moeder bracht hem naar ons en wilde hem aan Bo geven. Maar Bo kan echt niet met zo’n  leed overweg. Dus dat wimpelde hij af. Maar, zei hij, ook daar gaan we over nadenken. Op dit moment kunnen we weinig doen, maar het is niet voor niks dat we dit op ons pad krijgen.

 

Toen konden we eindelijk op weg naar Chitipa. Onderweg hebben we nog een heerlijke tosti gehad die we hadden meegenomen uit het hotel. Onderweg zagen we zoveel mooie dingen, bv. de  prachtige baobab bomen. Dat zijn bomen met een dikke stam onderaan die helemaal dun uitloopt. In Chitipa aangekomen stond de directeur van de groep, Joffrey, al op ons te wachten. We waren zoals bijna gewoonlijk weer later dan afgesproken. De lodge waar we overnachtten was boven verwachting. Bo had mij er flink op voorbereid. We hebben samen met Mwiza en Joffrey gegeten en zijn op tijd gaan slapen.

 

 

 

 

 

Dag 10

De volgende dag gingen we na het ontbijt naar Ifumbo. Dat is de plek waar dominee Godwin Maere dominee was voordat hij naar Nederland kwam om te studeren in Kampen. De ontvangst daar was super! Er werd gezongen dat het een lieve lust was door een prachtig koor! Er werd keyboard bij gespeeld en dat versterkte een heleboel. Wat een volume! Ik kon meteen mijn hart ophalen door midden in het koor te gaan staan en met hen mee te doen. Het is namelijk niet alleen zingen, maar ook hebben ze bepaalde bewegingen bij datgene wat ze zingen ter ere van God. Dat is zo geweldig!

 

Na het welkom gingen we naar een akker met de auto, nog hoger in de bergen. Wat een prachtige kolven hadden ze daar! Daar hebben we paracetamol uitgedeeld aan de dochter van iemand van onze groep. Zij heeft epilepsie en is daardoor al twee keer in het vuur gevallen en heeft daardoor haar hele voet verbrand. Het is nog een stomp wat ze heeft overgehouden en een flinke wond, die wel heel langzaam nu aan het genezen is. Maar ze heeft heel veel pijn. Ook daar hebben we gezegd dat we zullen proberen er iets aan te doen. Daarna terug naar Ifumbo waar Bo uitleg heeft gegeven over het compost maken. Ze waren er nog niet mee begonnen.

 

Na de uitleg en de vragen beantwoord te hebben gingen we hun kerk bekijken. Dat is een kerk die drie jaar geleden is gebouwd maar waarvoor ze een malafide architect en/of aannemer voor hebben gehad. De spanten zijn zo verschrikkelijk in elkaar gezet en zo fout geplaatst dat men nu heel erg bang is dat de kerk zal instorten! Het is ook echt niet vertrouwd om de kerk nog langer in deze staat te gebruiken, dus voorlopig wordt de oude kerk uit 1935 die er staat weer gebruikt. Deze kerk staat er al wel meer dan 80 jaar, dus dat was een betere bouw! Daarna nog weer zingen en dansen en drinken uitgedeeld en toen hadden we besloten om weer terug te gaan naar Mzuzu, want ons werk daar zat er weer op. De planning was twee nachtjes maar we konden er verder weinig meer doen, dus wilden we graag weer terug naar Mzuzu. Dat was dus weer een hele lange rit terug. Wat een reis! Onderweg hebben we nog wel aapjes gezien. We kwamen een uur later dan gepland aan in het hotel.

Dag 8 in Malawi

 

 
Dag 8

Bo had doorgekregen dat we naar het veld in Chamakala zouden gaan kijken. Maar toen we daar aankwamen was er geen mens te bekennen. Wat nu? We hebben even gewacht en toen kwam er een vrouw aan. Maar ze zei dat er niets was afgesproken bij hun. Ik heb haar maar een armbandje geven (dankjewel Jolande voor de sieraden!). Later bleek dat de afspraak in Bowe was geweest. Die mensen hebben dus voor niks zitten wachten op ons. (Dat is nu Malawi). We hebben beloofd dat ze allemaal een flesje drinken voor de moeite zullen krijgen.

 

Toen gingen we naar Rodney en Alice. Alice had weer een lekkere lunch voor ons klaargemaakt. Dat is voor elk een omelet en rijst. Samen met een flinke mok thee (bijna net zo zwart als zwarte koffie!). Toch genieten we er heerlijk van. Bo ging pennen uitdelen aan de schoolkinderen in Chenjewazi. ( dank je wel Jaap en Corien voor de pennen!) Nou dat heeft hij geweten. Ze liepen hem bijna omver, hij is echt wel heel sterk maar toch drukten ze  hem bijna plat tegen de auto, meer dan honderd kinderen. Er was geen houden aan. Toen gooide hij een handvol pennen ver weg. Daar rende iedereen achteraan en Bo was gelukkig weer vrij. En we hebben tekeningen en kleurboekjes gegeven aan de meester van groep 4 (dank je wel Maurits van de Weg!) Dat vonden ze heel erg leuk.

 

Ook kwamen er nog een paar bezoekers bij hen langs die ons wilden groeten. Meestal verwachten ze dan dat je ook wat geeft; dat doe ik dan ook wel: een stukje zeep vinden ze al heel geweldig, of een armbandje. Daarna hebben we nog foto’s gemaakt samen met de kinderen van Rodney en Alice. Vervolgens gingen we naar de (nieuwe) dominee van Chitunda: ds. Happy Chisenga. Hij doet zijn naam eer aan, Bo noemt hem ds. Happy Face (Blij gezicht).  Het zijn fijne, gedreven jonge mensen. We hopen dat zij een tijdje in Chitunda kunnen blijven. We hebben er al een aantal zien komen en gaan.

 

Daarna begon de reis naar Mzuzu. Dat is altijd een belangrijk punt in onze reis. Dan verlaten we het midden van Malawi en gaan we naar het noorden. Daar is het minder warm, meestal wel regen, omdat er meer bergen zijn is het er vochtiger en mistig. In Mzuzu voelen we is gewoon thuis. Onderweg stoppen we meestal bij de groentemarkt in Jenda, om groenten te kopen voor onze chauffeur. Ik herinner me dat ik dat ook al in de verslagen van vorig jaar heb vermeld. Maar zoals je begrijpt vallen we met heel veel dingen die we doen soms in herhaling. Bij aankomst in Mzuzu hoorden we een raar geluid aan de auto. We konden het eerst niet goed thuisbrengen. Maar het bleek dat we een lekke band hadden. Mwiza reed door tot het benzine station, gelukkig heel dichtbij, en toen zagen we het. Het zag er niet best uit. Wat te doen? Gelukkig stond Madalitso, de man die ons tijdens de vorige reis van Bo en mij ook had geholpen heel dichtbij ons op de taxi standplaats. We hebben de nodige spullen gepakt en hij heeft ons naar het hotel gebracht.

 

Bij het hotel aangekomen stond Constance, de wasvrouw van het hotel ons al op te wachten. Wat een fijne ontmoeting om elkaar weer te zien! Haar dochtertje van één jaar, naar mij genoemd, was er ook. Ze was echter erg bang voor mij en vond het maar niks. Sommige kinderen hebben nog nooit een blanke gezien en kunnen er heel bang voor zijn. In het hotel maakten we kennis met een nieuwe ober: Tyfundu. Een nette, vriendelijke jongen die erg blij is met zijn werk. We hebben eerst een heerlijke douche genomen, die is in dit hotel bijna net als thuis. Daarna lekker gegeten, rijst met rundvlees. Na het eerste deel is dit altijd een verademing. Even weer een stukje “beschaving”. We blijven toch Hollanders. We hebben heerlijk geslapen, maar je wilt niet weten hoe vermoeid we zijn.

Dag 6 en 7 in Malawi

 

 

 

 

 
Dag 6

Vandaag waren we al vroeg aan het ontbijt. We zagen Kees en Greet ook nog en hebben elkaar een goede reis gewenst, voor hen een behouden thuiskomst.Toen Mwiza de chauffeur kwam gingen we eerst weer naar de bank.

In Chitunda, bij het Central Farm House hadden we afgesproken dat er iemand ons zou interviewen.We hadden geen idee wat we ervan moesten verwachten. Toen we aankwamen vertelden ze ons dat er iemand was van de televisie, van de radio, en van de krant. Ze gaan het uitzenden op de landelijke TV en radio en verslagen plaatsen in 5 kranten. Wat geweldig, we waren er helemaal door van slag.

Vervolgens gingen we met elkaar naar het land waar de groep al een aantal composthopen had gemaakt. Daar hebben ze de opnames gemaakt. Ze zagen het enthousiasme van de deelnemers. Dat werkte echt aanstekelijk. Zelfs de verslaggevers werden enthousiast over het project. Na afloop werd iedereen getrakteerd op een flesje drinken en een obama. Dat is een groot luchtig kadetje bekend in heel Afrika sinds Obama president werd van de VS.

Daarna gingen Bo en ik samen met Mwiza naar Rodney en Alice. Met hen zijn we tien jaar geleden gestart. Wat een fijne ontmoeting om elkaar na een jaar weer te zien. En de tweeling natuurlijk! Ze hebben ook nog drie grotere kinderen. Van 3 naar 5 is wel even wennen. Alice heeft het best zwaar met twee kleintjes. Ze geeft nog steeds borstvoeding. In Malawi geven ze gewoon wanneer de baby erom vraagt, dus ze is continue aan het voeden. Ze ligt dan op de grond op een mat met aan elke kant een baby, en draait zich steeds van de ene naar de andere kant, ook ’s nachts! Zij hebben geen luiers. Ze gebruiken een katoenen doek of een badstof doek. Ze blijven maar verschonen. Maar ik had van een koorlid in Nederland plastic broekjes gekregen samen met de daarvoor bestemde katoenen inlegluiers en die heb ik haar kunnen geven, dat scheelt in elk geval. Hartelijk bedankt, ze was er erg blij mee!

 Bij Alice hebben we de lunch gehad en daarna zijn we weer naar ons hotel terug gegaan. Bij het hotel was een gospelgroep opnames aan het maken voor een DVD. Dat was heel mooi om te horen en te zien.  We voelen ons zeer gezegend door deze dag!


Dag 7

Zondagmorgen gingen we naar de kerk in Chataloma. Het was geweldig. Er werd gepreekt uit Exodus, de tocht uit Egypte en de doortocht door de Rode Zee en uit de brief aan de Romeinen 6: Met Christus gestorven en opgestaan tot een nieuw leven. Mooi gezongen werd er door een koor van jongeren, studenten. Wat een krachtige stemmen en wat een overtuiging!

Voor ons was het de eerste keer om in deze kerk een dienst mee te maken. Dominee Davy en zijn vrouw Silvia zijn ontzettend hartelijke mensen. We kenden hen vanuit Chitunda, maar hij is overgeplaatst naar Chataloma. Davy wil heel graag net als dominee Godwin Maere naar Nederland komen voor zijn master. Hij hoort binnenkort of de TU in Kampen goedkeuring zal geven. Na de kerkdienst hebben we heel fijn een poosje bij hun thuis met hen gesproken.

Daarna hebben we nog gekeken op het land bij Jati. Zij hebben altijd de grootste opbrengst. De compost moest echter nog beter, dat was nog niet goed. Afgesproken is dat zij nog een keer uitleg zullen krijgen van de stuurgroep die overal lesgeeft. Hierna zijn we terug naar het hotel gegaan.

Het lijkt misschien alsof dat dan een rustige dag is, maar je hebt er geen idee van wat het reizen naar de velden kost aan energie. In de hitte, 38 graden, in het stof, en op zulke smalle zandweggetjes, soms bijna dwars door de lage struiken en het hoge gras, hobbel de hobbel……. En dan nog lopend naar het veld. Achter elkaar aan…

Dag 4 en 5 in Malawi


De volgende dag na het ontbijt  gingen we naar Mankhangala en Mulanje. Onderweg hebben we de directeur opgepikt, Lexton. Dominee Lexton Kuntanja is verbonden aan de RPC in Malawi. De RPC heeft nauwe banden met de Hersteld Hervormde Kerk in Nederland.

We kwamen langs de theeplantages, heel mooi om te zien die uitgestrekte groene velden. Er stond een groot bord bij dat er geen kinderarbeid mogelijk was. Maar de lonen zijn er wel extreem laag. De eigenaren komen allen uit India.

In Mankhangala zaten heel veel mensen al op ons te wachten in de kerk. De kerk wordt meestal gebruikt voor een meeting in Malawi. Eerst werden we voorgesteld en daarna vertelde Bo wat de bedoeling is van ons project. Het belangrijkste is dat we verrijkte compost gebruiken op onze velden. We willen af van de kunstmest. Daarom moet men veel groen verzamelen en mest. Het is heel belangrijk dat we dat goed uitleggen want het is heel veel werk. Gelukkig waren er al mensen uit Chitunda (van ons eerste project) bij hun geweest om het hen te leren.

Na de meeting is het onze gewoonte om drinken uit te delen. Ieder een flesje Cola, Fanta of Sobo (dat is een soort ranja).

De mensen waren erg enthousiast en zeiden dat ze erg graag mee wilden doen. Ze weten dat ze dan de zaaizaden krijgen, dus waren ze erg benieuwd of Bo het ermee eens was. Ze dansten en zongen toen ze hoorden dat het prima was en dat het kon.

Bo moet natuurlijk heel goed kijken of wij alles wel kunnen bekostigen. Gelukkig heeft de GDC (Generale Diaconale Commissie) van de Hersteld Hervormde kerk, besloten om ook dit jaar ons weer financieel flink te ondersteunen, net zoals ze dat vorig jaar voor het eerst hebben gedaan als een pilot. De resultaten van de pilot waren uitstekend. Voordat de GDC ons is gaan ondersteunen hebben ze een jaar lang onderzoek gedaan naar de beste partij voor Malawi om mee samen te werken. Wij zijn toen als verreweg de beste partij uit de bus gekomen. Je begrijpt dat wij daar heel erg blij mee zijn.

In Mulanje waren minder mensen aanwezig, dat kwam omdat er veel bijeenkomsten worden gehouden in verband met de verkiezingen. Heel veel propaganda. Je hoort heel veel luidsprekers en er is ontzettend harde muziek. Ook waren de mensen wat stiller en bescheidener in Mulanje. Alleen de groepsleiders waren aanwezig en enkele members. Ook zij hadden al uitleg gehad over de compost en er was een mooie composthoop gemaakt.

Daarna konden we terug naar Blantyre, naar ons hotel.  Onderweg hebben we geluncht. We hadden lunchpakketten besteld in het hotel. Het was echter veel teveel wat erin zat. Maar dat was niet erg. Want er lopen en fietsen zoveel mensen langs de kant van de weg, dus.. we hebben allemaal de helft van ons pakket uitgedeeld. Jullie moeten het samen delen, zeiden we soms. Nou dat deden ze maar al te graag. Wat een bof dat ze ons zagen en wij hen!

‘s Avonds hebben we lekker gegeten en zijn na een drukke dag gaan slapen. Je denkt misschien als je dit leest, dat is toch niet zoveel werk, twee plaatsen bezoeken. Maar weet dan, dat elke plaats een heel eind verwijderd is van de volgende en altijd een heel eind van de asfaltweg ligt. Dus er volgt een hele lange zandweg met de nodige hobbels en gaten. Alle spieren,  vooral degenen die je normaal gesproken niet gebruikt, krijgen er flink van langs. Je probeert je vast te houden, maar beter is het om als een lappenpop achterin te hangen. Je wordt helemaal door elkaar gehusseld.

Dag 5

De volgende dag vertrokken we naar Kasungu. Kasungu ligt een heel eind boven Lilongwe. Dus dat werd weer een lange zit van acht uur in de auto. Slechte wegen en veel uitlaatgassen.Uiteindelijk hebben we een tussenstop gemaakt in Lilongwe: in het Africa House hebben we even iets gedronken en kon ik even naar een normale wc.

In Kasungu aangekomen wilden we eerst naar de Bank om geld te halen. Dat was balen, want de pinautomaat was buiten werking. Gelukkig is er in Kasungu nog een bank. Kasungu is een wat grotere plaats en heeft een regionale functie wat de bank betreft. Van heinde en ver komt men er geld halen. Bij de volgende bank kon Bo 80 euro pinnen, meer niet. Dat is natuurlijk niks, want wij hebben heel veel geld nodig hier.

Vervolgens zijn we maar naar het Hotel Chicko gegaan. Daar hadden we afgesproken met Kees en Greet Kloosterman uit Zwolle (Stichting Afrika 2007); we zouden hen daar ontmoeten. Zij sliepen ook in dit hotel, maar waren weer op de terugreis naar Nederland. Kees en Greet hebben o.a. projecten van ons bezocht. Het was hun laatste avond in Malawi. We hebben samen gegeten en onze verhalen gedeeld met elkaar. Dat was erg leuk.

Onze aankomst in Malawi

 

 

 

Dag 1 en 2

Na heel veel voorbereidingen zijn we wederom op reis gegaan naar Malawi. De reis naar Schiphol verliep heel snel en we waren dan ook mooi op tijd.

In het vliegtuig naar Nairobi (Kenia) zat ik, Dity, naast een Keniaanse marathonloper die in Rotterdam had meegelopen. Hij had een mooie tijd gelopen zei hij: iets meer dan twee uur, en had de derde prijs gewonnen.

Onze vluchten gingen voorspoedig. In Malawi aangekomen gingen we het nieuwe gebouw in op het vliegveld Kamuzu. We zagen dat Malawi toch vooruit gaat. Het wordt wat professioneler. Maar het is nog steeds behelpen. De vingerprint bij Dity ging niet lukken. Steeds zei de mevrouw dat het de verkeerde hand was, dat ik de linker er op moest leggen. Tja.. wat voor mij links was, was voor haar rechts. Ik heb wel 10 keer moeten proberen. Dan weer rechts, dan weer links. Terwijl rechts al gelukt was. 😉 Uiteindelijk gaf ze het maar op en kreeg ik mijn stempels in het paspoort.

Onderweg naar het hotel met Mwiza, onze chauffeur, zagen we de bomen en struiken allemaal in bloei staan. Zo prachtig is dat in Malawi: allerlei kleuren, geel, oranje, blauw, rood, echt heel diep rood; dat zijn bij ons de kerststerren, die groeien hier als struik. De bougainville bloeit hier ook, heel mooi roze.

Ons vertrouwde hotel Kiboko naast de souvenirsmarkt is gesloten en wordt ergens anders in de stad Lilongwe voortgezet door dezelfde eigenaar. Het was echter nog niet helemaal gereed. Maar geen probleem, ze hebben nog een hotel, genaamd Africa House. Een heel mooi hotel op een prachtige, rustige locatie. De vogels die je daar dan hoort terwijl je er lekker even relaxed kunt zitten zijn zo super om naar te luisteren. Ik geniet daar altijd heel erg van. Daarna hebben we eerst maar eens wat slaap ingehaald. Want het was toch wel een hele lange reis. Je slaat eigenlijk een nachtje over, want slapen in een vliegtuig, terwijl je rechtop en dicht op elkaar zit,  lukt bijna niet.

Daarna hebben we tegen drie uur toch alvast even de souvenir markt bezocht en alvast een paar dingen besteld. In de showroom mogen de kinderen meestal een klein beestje uitzoeken: een krokodil of een olifant of een nijlpaard. Ook hadden we nog wat wensen van sommige (klein-) kinderen mee-gekregen.

Rond zes uur waren we terug in het hotel. Daar heb ik eerst alle duplo en cadeautjes voor de Tereza Nurseryschool opgezocht en apart gezet voor de volgende dag. Mijn collega’s hadden opnieuw geld ingezameld hiervoor en dat mocht ik daarvoor besteden. Dank jullie nogmaals!

Daarna hebben we kip gegeten met wat aardappelfrites en gingen we al vroeg slapen. De volgende morgen om 7.30 uur (dat is dus al na het ontbijt!) komt de chauffeur ons ophalen om naar de Nurseyschool te gaan.

 

 

 

Dag 3

We hebben heerlijk geslapen in het Africa House en de chauffeur was precies op tijd.

Toen naar de Nursery school. Wat zag ik daar naar uit! Het was zo mooi om te zien, al die blije kindjes die zo mooi buiten aan het spelen waren! Zo blij dat we er waren. Alles uitgepakt en uitgelegd wat de bedoeling is van duplo. Ik had een deel van de dozen meegenomen als voorbeeld en hen verteld en uitgelegd dat ze ook hun eigen creativiteit kunnen gebruiken. Verder kregen ze nog houten speelgoed en puzzels, gekleurd papier en vouwblaadjes. We kregen er gewoon niet genoeg van. Ook de juffrouws gingen er mee spelen.

Toen zijn we naar het project in Bemeke geweest. Daar waren twee vrouwen die ons hun mais lieten zien. We hebben twee grote kolven meegenomen. Die gaan we later wegen en vergelijken met de andere groepen. We hebben er nog pennen uitgedeeld van Univé.

Daarna gingen we richting Blantyre in het zuiden van Malawi. Dat was nog ongeveer 3,5 uur rijden. Het was erg warm in de auto, 38 graden in de middag. Wat kun je dan op een moment zin hebben in een flesje Fanta en een klein zakje chips! We hadden ook geen lunch meegenomen, Dat was niet erg slim!

Het rijden in de auto gaat onze chauffeur goed af. Soms is het best gevaarlijk want er lopen en fietsen heel veel mensen langs de kant. Soms moet hij ineens heel hard afremmen omdat een tegenligger nog aan het inhalen is en er nog niet voorbij kan komen. Aan gekomen in het Hotel kwam had Bo ‘s avonds nog een afspraak gepland met een lid van onze NGO in Malawi, Thomson Chilenga.

Daarna hebben we samen gegeten en zijn we gaan slapen. Dit bed was niet zo geweldig als in het Africa House. Maar soms valt het mee, soms valt het tegen. Hier nog wat indrukken vanuit de auto, langs de weg.

 

 

 

Reisverslag 6 “wat een pech!”

De afgelopen dagen was Bo niet fit. We zouden naar het uiterste noorden, naar Chitipa gaan. Maar aangezien het daar niet aangenaam verblijven is en we het hier in Mzuzu heel goed hebben: goed eten, een goed bed en een fijne douche, hebben we besloten om hier langer te verblijven. Dat was een goede zet, want het duurde toch wel vier dagen voordat Bo zich weer wat beter voelde. Of hij teveel van zichzelf heeft gevergd of dat er iets mis is gegaan met de hygiëne weten we niet. Dat blijft natuurlijk wel een groot issue.

Inmiddels heb ik mij twee mooie Afrikaanse jurken aangeschaft. Ik hou ervan om hier naar de markt te gaan. Dat is zo leuk hele kleine donkere zanderige paadjes tussen alle kraampjes in. Je kunt elkaar nauwelijks passeren zo smal. En als je langs loopt roepen ze: Hé mama, can I help you? How are you?

Dat is trouwens standaard om te vragen: How are you? I am fine and how are you? Yes, I am also fine. De hele dag gaat het zo door. Soms vergat ik het te vragen, zei ik alleen maar goodmorning of zo. Maar dat is heel erg onbeleefd.

We zijn ook nog naar Nkhata Bay geweest, daar is een leuke souveniersmarkt. We gaan er altijd naar toe als we hier zijn. Wel moet je uitkijken met de prijzen, want ze beginnen altijd te hoog. Maar Bo kan goed afdingen. Op een gegeven moment trekt hij dan een lijn in het zand voor hun kraam en zegt: als ik over de lijn ben is het afgelopen, dan ben je te laat en is het gedaan. Daar houdt hij zich ook strikt aan. Belangrijk voor de volgende keer. Toen we teruggingen naar het hotel stopte de auto er ineens mee. Het lampje van de motor brandde en een geratel.. wat een pech! We hebben een tijdje gewacht maar er was weinig hoop leek het. Toen hebben we een chauffeur gebeld die we vaker hadden gehad (fijn als je wat connecties hebt) en die bracht ons naar het hotel. De chauffeur heeft het verder kunnen regelen. Het was de radiator. Ze hebben hem later gemaakt door de regelaar er tussen uit te halen ☹ of dat nou zo’n goed idee was.. want een paar dagen later op dezelfde weg, gebeurde het weer. Nou is het wel een weg met heel veel bochten en hele steile hellingen.

Zo’n auto heeft sowieso heel wat te verduren. Tjonge als je soms ziet over welke wegen we gaan en door welke modder we moeten dan hou je je hart vast. Zonder vierwielaandrijving kan zoiets echt niet. Soms zaten we achterin met de ogen dicht. De auto huren we. De chauffeurs zijn vrienden, die betalen we apart. Benzine komt natuurlijk ook voor onze rekening.

De natuur is prachtig. Ik geniet ervan om te kijken naar de meest verschillende bomen en struiken, bloemen en planten. Planten die wij in de vensterbank hebben staan zijn hier gewoon als struiken of zelfs bomen (ficus benjamin; nou dat is me een grote boom!) Ik heb zelfs orchideeën aan de kant van de weg gezien. Verder bananenbomen, kokosnootbomen, mangobomen, rubberbomen – met allemaal plastic zakjes eromheen, waar ze de rubber uit tappen. Deze zijn wel aangeplant. En als je de echte oerbomen ziet, met hun grijze dunnen kronkelstammen, prachtig!

Bo maakt goede afspraken hier. Er is alweer een nieuw plan in zijn hoofd ontstaan, als vervolg op het project. Hij leeft hier. Ik weet niet hoe ik het anders moet omschrijven. Maar het is ook erg uitputtend voor hem. Drie weken is eigenlijk genoeg als je zo hard en veel werkt. Hij gunt zich hier gewoon geen rust. Hij is altijd met de mensen hier bezig. Hij probeert ze ook sommige zaken bij te brengen, bv. Om niet altijd te vragen, te bedelen. Dat dat niet goed is, dat ze zelf een oplossing moeten zoeken voor hun probleem. Er is altijd een oplossing, probeer die te vinden. Ook voor wat betreft hun eten, nsima. Altijd maar mais eten is niet goed, probeer af te wisselen. We leggen ze altijd de schijf van vijf uit. Deze is geloof ik al achterhaald, maar voor hun als begin is het niet verkeerd: brood, melk, vlees, groente en fruit en vet. Probeer af te wisselen. Dus we houden ons ook bezig met opvoeden😉.

Verder hebben we ook nog het wildpark Vwasa bezocht. De bedoeling was om een tocht te maken naar Nyika, maar de rit er naar toe was bar. Er zaten twee grote trucks vast in de modder en we moesten heel lang wachten totdat ze ruimte hadden gemaakt zodat we er langs konden. Wat een modder! Toen besloten we dat het beter was om naar Vwasa te gaan, want Nyika was nog twee uur verder dan Vwasa. Wel zijn in Nyika meer verschillende dieren te zien, bijvoorbeeld ook zebra’s, maar dat zou betekenen dat we dan de terugweg misschien in het donker langs dezelfde weg moesten. In het donker rijden is sowieso niet aan te raden. Dat is erg gevaarlijk. Als de weg dan ook nog niet een asfaltweg is, is dat zeker niet handig.  Dus dat was geen optie. Helaas waren we in Vwasa echter net te laat. Twee dagen ervoor was de regen begonnen en dan trekken de dieren weg van het grote meer, dieper de bush in. We hebben er alleen nijlpaarden gezien en koedoes. Jammer van onze barre tocht er naar toe, maar volgende keer beter.

We gaan nu onze laatste week in en hebben besloten er toch even twee dagen tussenuit te gaan. Even naar Lake Malawi. Dat is zo’n verademing. Dat is echt vakantie voor ons Nederlanders. Wat is het daar prachtig, zo’n rust, even niks. De planning was een week, maar daar is helaas niets van gekomen. En dan, van daar uit weer terug naar Lilongwe, de hoofdstad. Nog een paar afspraken daar en dan beginnen we donderdag aan de vlucht naar huis.

We hebben een hele fijne tijd gehad in Malawi. We hebben weer veel vooruitgang geboekt en daar zijn we heel dankbaar voor en voelen ons erg gezegend. We zullen onze vrienden hier heel erg missen (en zij ons, daar zijn we van overtuigd). Ook zijn we blij dat we jullie op deze manier een beetje kunnen hebben laten zien wat we hier zoal doen en hoe nodig het is dat we dit doen. De mensen hebben het echt heel erg arm.

 

De regering doet hier weinig voor hen, daarom helpen we hen om zelf op te staan en het heft in eigen hand te gaan nemen. Op de en of andere manier hebben ze niet die mogelijkheid om dat zelf te doen. Wat ik gemerkt heb is dat ze erg behoefte hebben aan onderricht en ervaring van anderen. Hun denkwijze voor wat betreft ontwikkeling moet worden veranderd. Hopelijk kunnen wij daar iets aan bijdragen.

IMG-20180120-WA0003 IMG-20180103-WA0004 20180119_165059 20180119_151117_001 20180118_171427 20180115_144949 20180110_155712 20180110_140109